دانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923"On the rout of the mountains"
(Post-colonial reading of Henry Rawlinson's travelogues in Kurdistan)در مسیر کوهستان: خوانش پسااستعماری سفرنامههای هِنری راولینسون در کُردستان1136388410.22034/scart.2025.141678.1562FAجلیلکریمیدانشار، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایرانJournal Article20240707Travelogues are important texts that function as late ancient tablets and at the same time as a discourse praxis of writers in different professions. Postcolonial reading is based on the fact that it is necessary to move away from the descriptive reading of these texts. Because these texts, at the structural and individual level, have taken their existence from the social reality of the time of their creation, and as a result, they are contaminated with the discourse aspects of their era. The article has analyzed two travelogues of Henry Rawlinson (Travelogue of Tabriz and Travelogue of Passing from Zahab to Khuzestan) with the help of a constlation of theoretical concepts and methodological categories, in the framework of post-colonial theories. The research field of the article is Kurdistan and it's mthod is a Composition of text analysis and discourse analysis. Based on this analysis, Rawlinson forms a discourse system that it's central signifier is the western world. the Other world is the East, where the many aspects of its social life have mostly appeared in the form of inanimate Objects. In general, this Other has a subordinate and primitive position and is far from the complex so-called modern world. In these two texts, what is called the crisis of representation has shown itself in the form of "negativity, exoticism, naturalism, and moral hegemony".سفرنامهها متونی مهم هستند که در حکم الواح باستانی عمل می کنند و همزمان نوعی پراکتیس گفتمانی نویسندگان در حرفههای مختلف به حساب می آیند. خوانش پسااستعماری بر آن است که فرا رفتن از توصیف و توضیح این متون امری ضروری است. زیرا این متون در سطح ساختاری و فردی، هستی خود را از واقعیت اجتماعی دوران خلق خود گرفتهاند و در نتیجه به وجوه گفتمانی عصر خود آلودهاند. بدین ترتیب، مقاله پیشِ رو در چارچوب تحلیل متن، به کمک منظومهای از مفاهیم نظری و روش شناختی برگرفته از حوزه مطالعات پسااستعماری، دو سفرنامه هنری کرِزیک راولینسون (سفرنامه تبریز و سفرنامه گذر از زهاب به خوزستان) را تحلیل کرده است. بر اساس این تحلیل، راولینسون منظومهای گفتمانی را شکل میدهد که عناصر اصلی آن حول دال مرکزی جهان غرب مفصلبندی شده است. جهان دیگری، شرق (کُردستان) است که در این متون یا نادیده گرفته شده یا وجوه متعدد حیات اجتماعی آن بیشتر به صورت ابژههای بیجان نمود پیدا کرده است. این دیگری موقعیتی فرودست و ابتدایی و به دور از جهان پیچیده به اصطلاح مدرن غرب دارد. در این دو متن، آنچه بحران بازنمایی نامیده میشود به صورت «منفینمایی، اگزوتیسم، زیستانگاری و فرادستی اخلاقی» خود را نشان داده است.https://scart.uok.ac.ir/article_63884_333f8260148bec69a2423384850ca623.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923Artistic self - consciousness in historical context (Case study: Sadeqi Beg Kitabdar in the Safavid era)خودآگاهی هنری در بستر تاریخی (مورد مطالعه: صادقی بیگ کتابدار در عصر صفوی)14226387310.22034/scart.2025.140899.1481FAفاطمهمهرابیدانش آموخته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایرانسید حسنسلطانیدانشیار، گروه نقاشی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر تهرانJournal Article20240308Sadeqi Beg Kitabdar, a prominent Safavid artist and head librarian under Shah Abbas I, is renowned for his contributions to poetry and literature. His works stand out from those of his contemporaries, indicating a unique character and approach that diverged from the norms of his time. Criticisms directed at him during his lifetime now serve as examples of profound self-awareness within a humanistic framework. This research aims to analyze the impact of Sadeqi's self-awareness on the development of Persian painting. The study focuses on Sadeqi's self-awareness and its role in shaping his artistic actions. Key inquiries include the disparity between external perceptions of Sadeqi's personality and his self-portrayal in his works. Employing qualitative strategies such as comparative analysis and case studies, the research seeks to address these questions. Results suggest that differences between Sadeqi's viewpoints and external perceptions stem from a clash of cultural paradigms—a theistic worldview prevalent in his era versus Sadeqi's humanistic perspective. Sadeqi expressed his self-awareness through various means, including self-praise, admiration for his art, and the production of Tazkira books and Qanun Al-Suvar. In summary, Sadeqi Beg Kitabdar's self-awareness transcends his time, providing insights into the confluence of culture, art, and individual identity during the Safavid period. Through his distinct approach and self-expression, Sadeqi contributed significantly to the artistic landscape of his era and beyond.صادقی بیگ کتابدار یکی از پیشروترین هنرمندان دوره صفوی بود که علاوه بر سرپرستی کتابخانه شاهعباس اول، فردی شناختهشده در حوزه شعر و ادب است. مطالعه آثار کلامی او و مقایسهشان با سایر آثار همعصر وی این ایده را به ذهن میآورد که منش و روش او در چارچوبهای زمانهاش نمیگنجیده است. بسیاری از نقدهایی که در آن زمان بر او وارد شده، در زمانه حاضر و در چارچوبی انسانگرایانه ازجمله مهمترین مصادیق خودآگاهی هستند. این پژوهش با تمرکز بر آثار این هنرمند به دنبال واکاوی نقش خودآگاهی مؤلف بر جریان تحولات نقاشی ایرانی است. پرسشهای اصلیای که این پژوهش را برای رسیدن به هدف یاری میکند بدین قرارند: اختلاف میان اقوال دیگران درباره شخصیت صادقی و آنچه از آثار خود وی برمیآید چیست و از کجا نشاءت میگیرد؟ صادقی بیگ بهعنوان یکی از متفاوتترین و شاخصترین هنرمندان دوره صفوی چگونه خودآگاهیاش نسبت به کنش هنرمندانهاش را تبیین میکرد؟ این تحقیق با در پیش گرفتن راهبردی کیفی به روشهای مختلفی از قبیل تحلیل تطبیقی و تاریخنگارانه و مورد پژوهی راه رسیدن به هدف و پاسخگویی به مسئله اصلی پژوهش را طی میکند. نتایج نشان می دهد که اختلافی که میان نظرات خود او و دیگران مشهود است، اختلافی از جنس ادراک فرهنگی است و به خاطر متفاوت بودن پارادایم فرهنگی آن دوران (خداگرایانه) از چارچوب اندیشه صادقی (انسانگرایانه) است. صادقی به شیوههای مختلفی چون تعریف از خود، تعریف از هنرش، تحقیر همصنفان، احساس ضرورت برای نوشتن کتب تذکره، قانون تصویرگری و ... در ساحت کلامی خودآگاهیاش نسبت به خود و هنرش را به نمایش میگذاشت.https://scart.uok.ac.ir/article_63873_f58ad1217d074ccd7d6a859efc7a76ab.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923A survey on street vending and its relationship with urban branding (field of study: Sanandaj city)پیمایشی دربارۀ دست فروشی خیابانی و ارتباط آن با برندینگ شهری (میدان مطالعه: شهر سنندج)23396365810.22034/scart.2025.141244.1522FAخباتنسائیاستادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایرانزینبآیینیاستادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.سنااعتصامیدانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایرانJournal Article20240512In the chaotic process of urbanization in Iran, phenomena such as unemployment, informal jobs, and a young population have led to the increasing prevalence of street vending. The aim of the present study is to study this phenomenon in the context of the current situation in the city of Sanandaj. This study is a descriptive-correlational survey in terms of its applied purpose, quantitative approach, and the nature of the data. Data collection was also carried out using a researcher-made questionnaire. The target population is all residents of Sanandaj who have purchased from street vendors at least once. Finally, 323 samples were examined and evaluated. The structural equation model was used to analyze the data, and smart pls4 and Spss software were used. With the help of these software, the data were analyzed, and the Cronbach's alpha, the mean of the extracted variance were examined, and the tests available in the software were used to examine the normality of the data. The results show that this phenomenon not only did not harm the city's brand; but even promoted its brand. This means that people in small towns view and accept this phenomenon differently and consider it as a way to make a living and earn an income. Therefore, despite the destructive consequences, this phenomenon also has benefits for the city of Sanandaj, provided that criteria such as selling quality products, offering local goods, and choosing appropriate locations are taken into account. در فرایند نابسامان گسترش شهرنشینی در ایران، پدیده هایی نظیر بیکاری، مشاغل غیررسمی و جوانی جمعیت موجب رواج روزافزون پدیده دستفروشی شده است. هدف پژوهش حاضر مطالعه این پدیده در بستر وضعیت فعلی شهر سنندج است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، رویکرد آن کمی و ماهیت دادهها توصیفی - پیمایشی از نوع همبستگی است. گردآوری داده ها نیز با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته انجام شده است. جامعه هدف تمامی افراد ساکن سنندج هستند که حداقل یکبار از دستفروش خرید کرده اند. در نهایت تعداد ۳۲۳ نمونه مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. برای تحلیل داده ها از مدل معادلات ساختاری استفاده شده است و نرمافزارهای smart pls4 و Spss به کار گرفته شد. با کمک این نرمافزارها دادهها را تحلیل و میزان آلفای کرونباخ، میانگین واریانس استخراج شده بررسی شد و جهت بررسی نرمال بودن دادهها از آزمونهای موجود در نرمافزار استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که این پدیده نهتنها به برند شهر لطمهای وارد نکرده؛ بلکه حتی خود موجب ارتقای برند آن شده است. این بدان معنا است که افراد در شهرهای کوچک این پدیده را طور دیگری می نگرند و میپذیرند و آن را به مثابه طریقی برای تامین معیشت و کسب درآمد در نظر میگیرند. لذا این پدیده به رغم پیامدهای مخرب واجد مزایایی نیز برای شهر سنندج است، به شرط آنکه ملاکهایی نظیر فروش محصولات باکیفیت، عرضۀ کالاهای محلی و انتخاب مکانهای مناسب لحاظ شود. https://scart.uok.ac.ir/article_63658_b800a462aa672eb0c4de526c9be02bf3.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923Narrative analysis of pictures and space - gender ideology in Muralsتحلیل روایت عکس ها و فضا ـ ایدئولوژی جنسیتی در نقاشیهای دیواری40536404110.22034/scart.2024.141156.1510FAجاناننجفیدانشجوی دکتری جامعهشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایرانعاصمهقاسمیاستادیار، گروه علوم اجتماعی،واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانتهمینهشاوردیدانشیار، گروه علوم اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.Journal Article20240423The aim of this research is to analyze the narrative of the images of women represented in murals in Tehran, in the style of Roland Barthes. Among the various genres and forms of art, urban murals are among the most important manifestations of the representation of the face, position, and role of women in society. The theoretical approach of the research is a combination of Stuart Hall's concept of representation, the theory of gender space, and the theory of gender ideology. The method used is narrative analysis in the style of Roland Barthes and the field of study is 52 paintings of murals depicted on the wall of the Women's Park on the Haqqani Highway in Tehran. The results of the research show that the representation of the concept of gender in murals with the theme of women narrates a de-sexualized woman in terms of external beauty and has a function in accordance with the dominant discourse of power structures in society. The painted image of women, according to specific social and ideological values, shows calm women without considering the elements of feminine aesthetics, who were mostly depicted veiled and with a specific type of veil and covering. The faces represented in these images lack any vitality and beauty and are mostly represented as gloomy and sad faces. The patterns presented in the representation of the image of women in the studied murals do not correspond to the preferred patterns of women in society and seem to depict a specific narrative of women. هدف این پژوهش تحلیل روایت تصاویر بازنمایی شدۀ زنان در نقاشی های دیواری شهر تهران، به شیوۀ رولان بارت، است. از میان ژانرها و فرمهای مختلف هنری، نقاشی های دیواری شهری، در زمرۀ مهمترین نمودهای بازنمایی چهره، جایگاه و نقش آفرینی زنان در جامعه هستند. رویکرد نظری پژوهش تلفیقی از مفهوم بازنمایی استوارت هال، نظریۀ فضای جنسیتی و نظریۀ ایدئولوژی جنسیتی بصری است. َروش مورد استفاده، تحلیل روایت به سبک رولان بارت و میدان مطالعه 52 نقاشی از نقاشی های دیواری تصویرشده بر روی دیوار پارک بانوان در اتوبان حقانی تهران است. نتایج پژوهش نشان می دهد که بازنمایی مفهوم جنسیت در نقاشی های دیواری با موضوعیت زن، روایتگر زنی جنسیت زدایی شده از نظر زیبایی های ظاهری و دارای کارکردی مطابق با گفتمان مسلط سنتی ـ نهادی است. تصویر نقاشی شده زنان بر طبق ارزشهای اجتماعی و ایدئولوژیکی خاص، زنانی آرام و بدون در نظر گرفتن عناصر زیبایی شناسی زنانه نشان میدهد که اکثراً محجبه و با نوع خاصی از حجاب و پوشش به تصویر در آمدند. چهره های بازنمایی شده در این تصاویر، فاقد هرگونه نشاط و زیبایی و بیشتر بهصورت چهره های عبوس و غمگین تصویر شده است. الگوهای ارائه شده در بازنمایی تصویر زنان در نقاشی های دیواری مورد مطالعه، با الگوهای مرجح زنان جامعه مطابقت ندارد و گویی یک روایت خاص از زنان را به تصویر کشیده است.https://scart.uok.ac.ir/article_64041_88c9f2d7af68dd6f09e4aaa4d5cb6436.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923A comparative study of the morphology of Persian tales based on the model of Vladimir Proppمطالعه تطبیقی ریختشناسی قصههای پریان فارسی بر اساس الگوی ولادیمیر پراپ54666385810.22034/scart.2025.142478.1628FAپروینغلامحسینیپژوهشگر پسادکترا دانشگاه لرستان
دانشآموخته دکتری دانشگاه شهرکرد و مدرس دانشگاهعلیحیدریاستاد، گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایرانJournal Article20241106Vladimir Propp believed that in classifying tales, they should be studied by extracting their central elements, rather than imposing something on these texts from the outside. In studying tales, other empirical methods that are repeatable and accurately applicable should also be used. Emphasizing Propp's theory of structuralism, the present study seeks to analyze the overall narrative structure in a selection of fairy tales in Persian and to explain the effectiveness or ineffectiveness of Propp's theory in explaining the narrative structures of these tales and their degree of compliance with the aforementioned morphological pattern. In this study, three tales related to Bakhtiari fairies in Persian are examined based on the structural pattern of Propp's fairy tales, and the features of each tale are determined. The findings indicate that the patterns governing these tales are in some cases different from the pattern of Russian fairy tales; Propp's model is derived from the study of Russian fairy tales and differs in some respects from the model that governs the tales of other nations, including Bakhtiari tales. Many of the features found in Russian fairy tales have no place in Bakhtiari tales, and conversely, some of the features found in Bakhtiari fairy tales, including attention to spirituality, superstitions, and mythology, have no place in Propp's model. <em>ولادیمیر پراپ</em> معتقد بود در طبقهبندی قصهها باید آنها را از طریق استخراج عناصر محوری شان مطالعه کرد، نه اینکه از بیرون چیزی بر این متون تحمیل نمود. در مطالعة قصهها همچنین باید از دیگر روشهای علوم تجربی، که قابلیت تکرار و کاربردی دقیق دارند، استفاده کرد. پژوهش حاضر با تأکید بر نظریة ساختگرایی پراپ، به دنبال تحلیل ساختار روایی کلی در گزیدهای از قصههای پریان به زبان فارسی و توضیح کارآمدی یا ناکارآمدیِ نظریة پراپ در تبیین ساختارهای روایی این قصهها و میزان انطباق آنها با الگوی ریخت شناسی مذکور است. در این پژوهش سه قصه مربوط به پریان بختیاری به زبان فارسی، بر اساس الگوی ساختاری قصههای پریان پراپ بررسی میشوند و خویشکاریهای هر قصه مشخص میگردد. یافتههای به دست آمده نشانگر آن است که الگوهای حاکم بر این قصه ها در برخی موارد با الگوی قصه های پریان روسی متفاوت است؛ الگوی پراپ برآمده از بررسی قصه های روسی است و با الگوی حاکم بر قصههای ملل دیگر، از جمله قصه های بختیاری در بخش هایی متفاوت است<strong>.</strong> بسیاری از خویشکاریهای موجود در قصههای پریان روسی در قصههای بختیاری، و متقابلاً برخی از خویشکاریهای موجود در قصههای پریان بختیاری از جمله توجه به معنویات، خرافات و اساطیر در الگوی پراپ جایگاهی ندارند.https://scart.uok.ac.ir/article_63858_4062b284a45e195052d731e6b7e52a31.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923Analysis of the role and representation of Iranian calligraphy and script in contemporary Iranian clothingتحلیل نقش و بازنمود خط و خوشنویسی ایرانی در پوشش معاصر ایرانیان67806404210.22034/scart.2025.140759.1469FAمنافیض محمدیکارشناسی ارشد ارتباط تصویری، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایرانساراصادقی نیااستادیار، گروه هنرهای دیجیتال، دانشکده هنر، دانشگاه دامغان، سمنان، ایرانJournal Article20240218Addressing the issue of typography and its application in the daily lives of Iranians, especially in the field of clothing and fabric decoration, is important due to the importance of fashion in the contemporary era and its cultural effects through this. The aim of the research is to explain the decorative developments of calligraphy in fabrics from the early centuries of Islam and to examine its impact on contemporary clothing calligraphy, and an attempt is made to answer the question of what developments calligraphy had on textiles from the early Islamic centuries until the Safavid period, what purposes it pursued, and what types of lines and categories it has. The aim of the present research is to examine the developments of calligraphy as an applied art in textiles from the early Islamic period in Iran and its identity role in the contemporary era. In this research, an attempt is made to emphasize the use and relationship of calligraphy with other arts, its structure, and aesthetic dimensions. This research is descriptive-analytical in nature and was conducted using a documentary method. The statistical population is 9 samples of textiles from the early centuries of Islam that used calligraphy in their decoration. The target population is 9 examples of contemporary clothing in which calligraphy is the only decorative element. These examples were purposefully selected from well-known brands such as Nimani, Tandorost, and Chakameh. The findings show that calligraphy is a common cultural language in Iran that has always maintained its essence and originality throughout history. Despite all the developments of Persian calligraphy on textiles from Kufic to Nastaliq in the contemporary era, decorative calligraphy on contemporary clothing affects the audience based on its identity history. The sensuality and rich history of the use of calligraphy in textiles pave the way for its use in the contemporary era.پرداختن به موضوع تایپوگرافی و کاربرد آن در زندگی روزمره ایرانیان، بهخصوص در زمینه تزئین پوشاک و پارچه، به دلیل اهمیت مد در دوران معاصر و تاثیرات فرهنگی آن از این طریق، اهمیت دارد. هدف تحقیق تبیین تحولات تزئینی خط در پارچههای قرون اولیه اسلام و بررسی تاثیرگذاری آن بر خوشنویسی پوشاک معاصر است و تلاش میشود به این پرسش پاسخ داده شود که خط بر منسوجات قرون اولیه اسلامی تا دوره صفوی چه تحولاتی داشته، چه مقاصدی را پیگیری میکرده و دارای چه نوع خطوط و دستهبندیهایی است. هدف پژوهش پیشرو بررسی تحولات خط به عنوان هنری کاربردی در منسوجات دوران اولیه اسلام در ایران و نقش هویتی آن در دوران معاصر است. در این پژوهش تلاش میشود به کاربرد و ارتباط خط با سایر هنرها، ساختار و ابعاد زیباشناسانه آن تأکید شود. این پژوهش ماهیتی توصیفی- تحلیلی دارد و به روش اسنادی انجام گرفته است. جامعه آماری تعداد 9 نمونه از منسوجات قرون اولیه اسلام که در تزئین آنها از خط استفاده شده میباشد. جامعه هدف، تعداد 9 نمونه از پوشاک معاصر که خط تنها عنصر تزئین در آنها است. این نمونهها از نوع هدفمند و از برندهای شناخته شده نیمانی، تندُرُست و چکامه انتخاب شدهاند. یافتهها نشان میدهد که خوشنویسی زبان مشترک فرهنگی در ایران است که همواره ماهیت و اصالت خود را در طول تاریخ حفظ نموده است. با وجود تمام تحولات خط فارسی بر منسوجات از کوفی گرفته تا نستعلیق در دوران معاصر، خوشنویسی تزئینی پوشاک معاصر بر مبنای پیشینه هویتی بر مخاطب تاثیر میگذارد. حسآمیزی و پیشینه غنی کاربرد خط در منسوجات، زمینهساز استفاده از آن در دوران معاصر است.https://scart.uok.ac.ir/article_64042_743c931764073298646c0090a9ed97ac.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923A qualitative study of the applications of catharsis resulting from Ta'ziyyah in psychodramaمطالعۀ کیفی کاربردهای کاتارسیس حاصل از تعزیه در سایکودرام81966407010.22034/scart.2025.141122.1507FAپیامزین العابدینیاستادیار، دپارتمان هنرهای نمایشی و موسیقی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.مژگانمظاهری نیادانشجوی کارشناسیارشد تئاتر، دانشگاه کمالالملک نوشهر، نوشهر، ایرانJournal Article20240419Ta'zieh, a ritualistic art form deeply rooted in Shia Muslim culture, has long captivated audiences from diverse backgrounds and age groups. Beyond being a mere historical or ritualistic event, Ta'zieh serves as a platform for worship and mourning, allowing participants to undergo a process of purification and soul refinement known as "catharsis," as described by Aristotle. Similarly, psychodrama, a psychological approach that has gained significant attention over the past century, offers individuals the opportunity to experience catharsis and soul refinement through performance-based therapy. The potential therapeutic value of catharsis derived from Ta'zieh and psychodrama in the treatment of mental and psychological disorders is explored in this research. This study aims to analyze the similarities and differences between Ta'zieh and psychodrama, with a practical focus on developing a strategic approach for their contemporary utilization. The research methodology involves qualitative analysis of library sources, as well as gathering information from audio and visual archives. The findings highlight the flexibility of psychodrama, allowing directors, facilitators, and protagonists to make personalized choices in terms of technique adaptation and utilization. Similarly, Ta'zieh exhibits its own flexibility, enabling the incorporation of diverse forms within psychodrama sessions. By harnessing the cathartic elements of Ta'zieh and psychodrama, individuals can experience profound emotional release and healing. Furthermore, the integration of psychodrama techniques into Ta'zieh performances enhances the therapeutic potential of this ancient art form. This research seeks to explore the practical applications of combining Ta'zieh and psychodrama, offering a strategic framework for their utilization in contemporary therapeutic settings. نمایش تعزیه از دیرباز در میان شیعیان، از جایگاه والایی برخوردار بوده است. اقشار مختلف جامعه با ردههای سنی گوناگون مخاطبان این هنر آئینی هستند. تماشاگران صرفاً برای دیدن رویدادی تاریخی یا آئینی به تماشای تعزیه نیامده بلکه با حضورشان در این مراسم مشغول عبادت و سوگواری میشوند و در نتیجهی این مشارکت، تزکیه و پالایش نفس که ارسطو از آن به اسم «کاتارسیس» یاد میکند را تجربه میکنند. همچنین از یک سدهی گذشته تاکنون در علم روانشناسی، مقولهی رواننمایشگری بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بدین صورت که افراد با حضور در جلسه سایکودرام تزکیه نفس را تجربه میکنند. کاتارسیس حاصل از تعزیه و سایکودرام قابلیت این را دارد که در یک راستا، در جهت درمان بیماران روحی و روانی مورد استفاده قرار بگیرند. پژوهش حاضر با هدفی کاربردی درصدد است تعزیه و سایکودرام را مورد واکاوی و بررسی قرار داده و افتراقات و تشابهات آنان را بررسی کند. از اینروی مسئله اصلی آن واکاوی راهبردی جهت استفاده از این ویژگیها در سایکودرام یا تعزیه معاصر است. روش تحقیق کیفی به شیوه تطبیقی بر اساس مطالعات اسنادی و جمع آوری اطلاعات از منابع آرشیوی صوتی و بصری است. نتیجه حاصله نشان از آن دارد سایکودرام قابل انعطاف است و به مدیر یا کارگردان و همچنین شخص اول این اجازه را میدهد که در جهت تغییر و استفاده از فنون و همچنین تکنیکها انتخاب های خود را داشته باشند و همچنین تعزیه نیز در نوع خود قابل انعطاف است، میتوان در جلسات سایکودرام از تعزیه به شیوههای گوناگون استفاده کرد.https://scart.uok.ac.ir/article_64070_d9c3931a24f6f51252c0123bcfc9bad2.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923Sub-culture of delinquency in informal settlements (case study: teenagers in district 18 of Tehran)خرده فرهنگ بزهکاری در سکونتگاههای غیررسمی (مطالعۀ موردی: نوجوانان منطقه 18 شهر تهران)971146358010.22034/scart.2024.142171.1606FAلقمانامامقلیاستادیار، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایرانپونهفهرجیپژوهشگر مستقلJournal Article20240917The main issue of the current research is to analyze the formation of delinquency subculture among teenagers in public spaces in informal settlements. Four kinds of public spaces in this area, were selected by purposeful sampling. The studied subjects were also selected through targeted sampling, with maximum distribution, from among the teenagers who have a permanent presence in these spaces. The data collection tool is an in-depth individual interview and the data interpretation method is thematic analysis. The results show that the subjects studied in these spaces usually commit three types of crimes and misdemeanors: crimes against persons, crimes against property and vandalism. Adolescents commit these acts in the context of delinquency sub-culture and as a part of group identity and daily actions. This sub-culture itself is the result of contexts such as "family displacement and lack of emotional support", "crowding in informal settlements", "dense urban fabric and inhomogeneous populations", and "dominance of consumer culture". It is vulgar on public spaces. Apart from the fields of formation, this subculture has important consequences in the life of teenagers, such as "reproduction of inferiority", "disillusionment and withdrawal", "accepting the position of the outcasts", "disgust with the general culture of society" and "Feeling redundant" are the most important of them. The last thing is that, through this sub-culture, teenagers by adopting measures such as "civil disobedience", "breaking away from the family and choosing to live a single life" and "inventing innovative styles in body decoration and appearance" resist against Existing social rules.مسئلۀ اصلی پژوهش حاضر واکاوی بسترهای شکلگیری خردهفرهنگ بزهکاری در میان نوجوانان در فضاهای همگانی در سکونتگاههای غیررسمی است. میدان مطالعه منطقۀ 18 شهر تهران است که چهار نمونه از فضاهای همگانی این منطقه، که قلمرو پرسهزنی و کنشگری نوجوانان هستند، به شیوۀ نمونهگیری هدفمند برای مطالعه انتخاب شدهاند. سوژههای موردمطالعه نیز بهشیوۀ نمونهگیری هدفمند، با بیشینۀ پراکنش، از میان نوجوانانی که در این فضاها حضوری دایمی دارند انتخاب شدهاند. ابزار گردآوری دادهها مصاحبۀ عمیق فردی و روش تفسیر دادهها تحلیل تماتیک یا مضمونی است. نتایج نشان میدهد که سوژههای موردمطالعه در این فضاها بهطور معمول مرتکب سه طیف از جرایم و بزهکاری میشوند: جرایم علیه اشخاص، جرایم علیه اموال و انجام کنشهای وندالیستی. نوجوانان ارتکاب این اَعمال را در متن خردهفرهنگ بزهکاری و به-مثابه بخشی از هویت گروهی و کردارهای روزمره به انجام میرسانند. این خردهفرهنگ خود حاصل زمینهها و بسترهایی همچون «ازجاکندگی خانواده و فقدان حمایتهای عاطفی»، «انگزنی در سکونتگاههای غیررسمی»، «بافت شهری متراکم و جمعیتهای نامتجانس»، و «سیطرۀ فرهنگ مصرفی مبتذل بر فضاهای عمومی» است. سوای زمینههای شکلگیری، این خردهفرهنگ اما واجد پیامدهایی مهم در زندگی نوجوانان است که «بازتولید فرودستی»، «سرخوردگی و واپسروی»، «پذیرش جایگاه راندهشدگان»، «انزجار از فرهنگ کلی جامعه» و «احساس زائد بودن» مهمترینشان هستند. دستآخر اینکه نوجوانان بهواسطۀ همین خردهفرهنگ با اتخاذ تدابیری چون «نافرمانی مدنی»، «گسست از خانواده و انتخاب زیست مجردانه» و «ابداع سبکهای بدیع در بدنآرایی و بدننمایی» در برابر قواعد اجتماعی موجود مقاومت میکنند.https://scart.uok.ac.ir/article_63580_c371d8a6d4e0871f58cbfbebf9386c5d.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923Semiotic analysis of geometric designs on tombstones in light of the category of popular cultureتحلیل نشانه شناختی نقوش هندسی سنگ قبرها در پرتو مقولۀ فرهنگ عامه1151326407110.22034/scart.2025.140658.1460FAفاطمهرقیمیدانشجوی دکتری رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایرانمحمدعلیخبریاستادیار، گروه هنر، دانشکده هنر جهاد دانشگاهی، تهران، ایرانمحمدعارفدانشیار، گروه نمایش، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایرانJournal Article20240205The purpose of this article is to reflect on the nature and components of the folk culture of Golestan province through a semiotic analysis of the geometric designs found on the tombstones of the region. Tombstones are a manifestation of the mythical beliefs, indigenous traditions, and historical customs of a region that find objective expression in the text of the folk culture of the people. These designs, as creations of the creative minds of the sculptors, reflect the cultural identity of the people and contain and carry established cultural and historical meanings and implications. The present study attempts to find a way to qualitatively recognize the myths, religious beliefs, cultural stereotypes, and common customs of the people of the Golestan region through a semiotic analysis of these designs. The results indicate that there is a deep connection between the geometric designs of the tombstones of the region and the historical culture and customs of the people. Beliefs, customs, and culture of the community are among the factors that have caused these tombstones and their designs to emerge and persist to this day.هدف این مقاله، تأملی در سرشت و مؤلفه های فرهنگ عامه استان گلستان از طریق تحلیل نشانه شناختی نقوش هندسی موجود بر سنگ قبرهای منطقه است. سنگ قبرها جلوهای از باورهای اسطوره ای و سنن بومی و عرفهای تاریخی یک منطقه است که در متن فرهنگ عامه مردم نمود عینی می یابند. این نقوش در مقام آفریده های ذهن خلاق حجار بازتابگر هویت فرهنگی مردم و حاوی و حامل معناها و دلالتهای تثبیت شده فرهنگی و تاریخی است. پژوهش حاضر می کوشد از طریق تحلیل نشانه شناختی این نقوش طریقی برای شناخت کیفی اسطوره ها، باورهای دینی، کلیشه های فرهنگی و عرف عام مردم منطقۀ گلستان پیدا کند. نتایج بیانگر آن است که پیوندی عمیق بین نقوش هندسی سنگ قبرهای منطقه و فرهنگ و آداب و رسوم تاریخی مردم وجود داشته است. باورها، آداب و رسوم و فرهنگ جامعه از جمله عواملی است که باعث به وجود آمدن و ماندگار شدن این سنگ قبرها و نقوش آنها تا به امروز گردیده است.https://scart.uok.ac.ir/article_64071_841ecd26a48982bf923046b0c430fcd0.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923Youth success: A qualitative study of the process of following celebritiesموفقیتپایی جوانان: مطالعه کیفی فرایند دنبالهروی از سلبریتیها1331496388910.22034/scart.2025.141029.1494FAشکیلامرادیکارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایرانعلیروحانیدانشیار، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایرانعلیرضاافشانیاستاد، گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایرانJournal Article20240402Art has always had different meanings and functions for humans. Various genres of art, from music to rock paintings, have all been attempts by humans to overcome the contradictions of life by taking an aesthetic approach to the world. The field of art, in current modernity, has an unprecedented breadth, diversity, and complexity that has been able to entertain its audience on different levels. Young people are among the main target groups for the promotion and consumption of art. For this reason, 20 young people from Astana (18 to 19 years old) were purposefully selected using theoretical sampling and in-depth interviews were conducted with them. Using the grounded theory method with a systematic approach, the collected data were analyzed using open, axial, and selective coding. The findings of the study were extracted in the form of main categories including artistic interest areas, multifaceted limitations, avatarism, problematic following, celebrity-oriented regrets, acceptance of emotional pressures, etc. The core category of the research was also selected as avatarism: surreal regrets. On the same basis, the paradigmatic model and research theory were presented. The results of the research showed that surreal regrets are formed in young people due to structural and avatarism limitations for success. The core category of the research was also selected as avatarism: surreal regrets. On the same basis, the paradigmatic model and research theory were presented. The results of the research showed that surreal regrets are formed in young people due to structural and avatarism limitations for success هنر برای انسان همواره واجد معناها و کاکردهای مختلف بوده است. ژانرهای متنوع هنری، از موسیقی تا سنگنگارهها، همگی تلاش هایی بوده اند از جانب انسان برای غلبه بر تضادهای زندگی از راه اخذ رویکردی زیباییشناختی به جهان. میدان هنر، در مدرنیته کنونی، وسعت، تنوع و پیچیدگی بی سابقه ای دارد که توانسته است مخاطبان خود را در سطوح متفاوتی سرگرم کند. جوانان در این میان از اصلیترین گروههای هدف ترویج و مصرف هنر هستند. بههمین دلیل 20 نفر از جوانان آستانهای (18 تا 19 سال) بهصورت هدفمند با استفاده از نمونهگیری نظری انتخاب شدند و با آنها مصاحبههای عمیق صورت پذیرفت. با استفاده از روش نظریه زمینهای با رویکرد سیستماتیک، دادههای جمعآوری شده به شیوه کدگذاری باز، محوری و گزینشی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافتههای مطالعه در قالب مقولات اصلی شامل زمینههای علاقهمندی هنری، محدودیتهای چندجانبه، آواتارپایی، پروبلماتیک دنبالهروی، حسرتهای سلبریتیمدار، پذیرش فشارهای عاطفی و ... استخراج گردید. مقوله هسته پژوهش نیز تحت عنوان آواتارپایی: حسرتهای فراواقعی، انتخاب شد. بر همان اساس مدل پارادایمی و نظریه پژوهش ارائه شد. نتایج پژوهش نشان داد که بهواسطه محدودیتهای ساختاری و آوارتارپایی برای موفقیت، حسرتهای فراواقعی در جوانان شکل میگیرد. مقوله هسته پژوهش نیز تحت عنوان آواتارپایی: حسرتهای فراواقعی، انتخاب شد. بر همان اساس مدل پارادایمی و نظریه پژوهش ارائه شد. نتایج پژوهش نشان داد که بهواسطه محدودیتهای ساختاری و آوارتارپایی برای موفقیت، حسرتهای فراواقعی در جوانان شکل میگیرد.https://scart.uok.ac.ir/article_63889_03e5e65133133442686d46134e1a7e5e.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923The role of cultural developments in the formation of the facades of contemporary Iranian buildingsنقش تحولات فرهنگی در شکلگیری نماهای ابنیه معاصر ایرانی1501636365210.22034/scart.2025.140778.1471FAالنازابی زادهاستادیار، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایرانJournal Article20240220Facades of contemporary Iranian buildings, as the cultural phenomenon, contain precious concepts that explicitly indicate the identity of a society. Today, with the transformation and evolution of concepts, Facade design of contemporary Iranian buildings are losing fundamental features resulting in deviation from the values. In recent decades, the design of urban facades has faced some problems such as lack of integration, imitation of Western patterns as well as visual disturbances, the roots of which seem to be traced to the cultural problems. This article aims to identify the main causes of cultural problems in society, the effects of that on urban facades. This research was conducted with a qualitative approach and in the field, using the interview tool. For this purpose, the qualitative content analysis method was used to achieve the goals and the findings were analyzed and integrated. The findings in terms of the most influential factors indicate the influence of western culture, weak worldview and lack of comprehensive understanding of Iranian values and the spread of purely economic view of architecture. The effect of these problems has been manifested in the form of mere formal imitation of western models, diversity and pluralism, lack of attention to local conditions, distance from the original values of Iranian-Islamic architecture, artistic vulgarity and etc.نماهای ابنیه معاصر ایرانی بهعنوان نمود کالبدی فرهنگ جوامع حاوی پیامهای هویتی ارزشمندی هستند. امروزه با دگرگونی، تحولات و تطور مفاهیم، نماهای ابنیه در حال از دست دادن ویژگیهای بنیادین، انحراف و تخطی از ارزشها هستند؛ درواقع طراحی نمای ابنیه معاصر ایرانی طی دهههای اخیر با مشکلاتی همچون عدم یکپارچگی، تقلید شکلی از الگوهای غربی و نابسامانی بصری مواجه بوده است که به نظر میرسد بتوان ریشه آنها را در ضعف و مشکلات فرهنگی جامعه جستجو کرد. این مقاله با هدف شناسایی عوامل اصلی تحولات و مشکلات فرهنگی جامعه و تأثیرات آن در معماری و نمود کالبدی آنها بر نماهای ابنیه معاصر ایرانی انجامشده است؛ این پژوهش با رویکرد کیفی و به صورت میدانی و با استفاده از ابزار مصاحبه انجام پذیرفته است. بدین منظور از روش تحلیل محتوای کیفی برای دستیابی به اهداف بهره برده و به تحلیل و یکپارچهسازی یافتهها پرداخته شده است؛ یافتهها در زمینة تأثیرگذارترین عوامل، بیانگر نفوذ فرهنگ غربی، ضعف جهانبینی و عدم شناخت جامع از ارزشهای ایرانی و گسترش نگاه صرفاً اقتصادی به معماری هستند. تأثیر این مشکلات در قالب تقلید صوری صرف از الگوهای غربی، تنوع و کثرتگرایی، عدم توجه به شرایط بومی، دوری از ارزشهای اصیل معماری ایرانی- اسلامی و ابتذال هنری و کمیتگرایی نمود یافته است.https://scart.uok.ac.ir/article_63652_083a5db71f15c48fd2632aacee4e481f.pdfدانشگاه کردستانجامعه شناسی فرهنگ و هنر2717-24147320250923Qualitative study of urban space elements from the perspective of cultural identity (Field of study: Sanandaj city)مطالعه کیفی عناصر فضاهای شهری از منظر مقولۀ هویت فرهنگی (میدان مطالعه: شهر سنندج)1641806380410.22034/scart.2025.143202.1700FAسیمیندرویش نوریدانشجوی دکتری مردم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.علیباصریاستادیار، گروه مردمشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.محمدهادیمنصورلکورجاستادیار، گروه مردم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایرانJournal Article20240526The phenomenon of globalization has led to a fundamental transformation in the cultural identity of people in different societies. The expansion of urbanization and urban spaces, as part of this phenomenon, due to their comprehensiveness and universal accessibility, plays an effective role in consolidating symbols of cultural identity. Sanandaj is a city with an ancient cultural context to which its residents have a special sense of cultural belonging. The aim of this research is to identify various elements such as architecture, visual arts, and cultural symbols in the urban spaces of Sanandaj, which are explained by relying on a set of theoretical approaches such as functionalism and interpretivism. The research method in this research is qualitative, descriptive-analytical. Primary data collection through field study, library documents, and semi-structured interviews was analyzed using the content analysis method, and semantic code categories were extracted from the data. The statistical population includes the local community, tourists, and employees and managers of various administrative, service, and residential sectors, which was 37 people using purposive sampling and the theoretical saturation principle. In data analysis, the themes were classified into five main categories: "social, economic dimensions, functions of urban spaces, urban elements, and representation," and seventeen subcategories were extracted from the main themes. The results indicate that architecture and urban spaces, as fundamental elements, play a significant role in the formation and strengthening of the cultural identity of societies. Therefore, the importance of paying attention to cultural dimensions in the design of urban spaces is emphasized. Urban and cultural spaces in Sanandaj have social and cultural importance that play a key role in sustainable urban development. پدیدۀ جهانی شدن به دگردیسی بنیادی در هویت فرهنگی مردم جوامع مختلف منجر شده است. گسترش شهرنشینی و فضاهای شهری به مثابه بخشی از این پدیده، به دلیل جامعیت و دسترسی پذیری همگانی، نقش مؤثری در تحکیم نمادهای هویت فرهنگی دارد. سنندج شهری است با بافتار فرهنگ دیرین که ساکنان آن به احساس تعلق فرهنگی خاصی به آن دارند. هدف این پژوهش، شناخت المانهای مختلفی مانند معماری، هنرهای تجسمی، نمادهای فرهنگی در فضاهای شهری سنندج میباشد که با اتکا بر منظومه ای از رویکردهای نظری نظیر کارکردگرایی، تفسیرگرایی تشریح می شود. روش تحقیق در این پژوهش کیفی، توصیفی-تحلیلی است. گردآوری دادههای اولیه از طریق مطالعه میدانی، اسنادکتابخانهای و مصاحبههای نیمهساختاریافته با استفاده از روش تحلیل محتوا، تحلیل گردیده و مقولات کدهای معنایی از دل دادهها استخراج شده است. جامعه آماری شامل جامعه محلی، گردشگران و کارکنان و متولیان بخشهای مختلف اداری، خدماتی و اقامتی هستند که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند و اصل اشباع نظری با٣٧نفر بود. در تحلیل دادهها مضامین در پنج مقوله اصلی «بعد اجتماعی، اقتصادی، کارکردهای فضاهای شهری، المانهای شهری و بازنمایی» طبقهبندی شده و هفده خرده مقوله نیز از میان مضامین اصلی استخراج گردید. نتایج حاکی از آن است که معماری و فضاهای شهری به عنوان عناصر بنیادین در شکلگیری و تقویت هویت فرهنگی جوامع نقش بسزایی دارند. لذا بر اهمیت توجه به ابعاد فرهنگی در طراحی فضاهای شهری تأکید میگردد. فضاهای شهری وفرهنگی شهرسنندج دارای اهمیت اجتماعی و فرهنگی که در توسعه پایدارشهری نقش کلیدی ایفا میکنند.https://scart.uok.ac.ir/article_63804_9c92a91a4cbb1aa753e2fa4462b96b54.pdf