مطالعه کیفی کیفیت زندگی در اجتماع شهری کمیجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، گرایش توسعه اقتصادی-اجتماعی ، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 استادیار، گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 دانشیار، گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

4 دانشیار، گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

5 استادیار، گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

10.22034/scart.2025.141061.1499

چکیده

کیفیت زندگی از مفاهیم جدیدی است که در ادبیات علمی استفاده می‌شود. در سال‌های اخیر مطالعات بسیاری در مورد این مفهوم توسط محققان انجام شده است. هدف، یافتن توان فرهنگی و سطح آگاهی موثر جامعه بومی در توجه به ابعاد گونه گون کیفیت زندگی هست. رویکرد تحقیق حاضر کیفی و به طور خاص از راهبرد داده بنیاد نوظهور استفاده گردید. میدان تحقیق حاضر شامل خبرگان حوزه مباحث اجتماعی بود. نمونه‌گیری به شیوه غیراحتمالی هدفمند صورت پذیرفت. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق بود. در نهایت تا رسیدن به اشباع نظری داده‌ها با 16 نفر از مشارکت‌کنندگان تحقیق مصاحبه به عمل آمد. تحلیل داده‌ها نیز به شیوه کدکذاری سه مرحله‌‌ای باز، محوری و گزینشی انجام گردید. یافته‌های تحقیق نشان داد که وضعیت مطلوب سلامتی، رضایت بالای فردی و اجتماعی، موقعیت مطلوب اقتصادی و اجتماعی، میزان بالای استقلال فردی، مطلوبیت عوامل محیطی-اجتماعی، مطلوبیت عوامل فرهنگی و وضعیت مطلوب شخصی به عنوان عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی شهرستان کمیجان می‌توانند تأثیرگذار باشند. در نتیجه این عوامل به صورت زنجیر‌ وار و در ارتباط با بسترهای متفاوت شهر کمیجان می‌تواند به افزایش کیفیت زندگی آنها در تمامی ابعاد آن موفقیت‌آمیز عمل کنند و این نیازمند توجه کردن به مفهوم کیفیت سیستماتیک در زندگی می‌باشد که باید به صورت جامع و همه‌جانبه ابعاد زندگی را کاوید تا به معنی واقعی کیفیت در زندگی نمایان گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A qualitative study of the quality of life in the urban community of Komijan

نویسندگان [English]

  • Byzhan Yangi Maleki 1
  • Farhad Imamjomaeh 2
  • Farzad Navabakhsh 3
  • Maryam Tousky 4
  • Maasumeh Motlagh 5
1 PH.D student of sociology, Arak branch, Islamic Azad University, Arak, Iran
2 Assistant professor, Department of Sociology, Arak branch, Islamic Azad University, Arak, Iran
3 Associate Professor, department of Sociology, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran
4 Associate Professor, Department of Sociology, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran.
5 Assistant professor, Department of sociology, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran.
چکیده [English]

Quality of life is one of the new concepts used in scientific literature. In recent years, many studies have been conducted on this concept by researchers. The goal is to find the cultural power and the level of effective awareness of the local community in considering the different dimensions of the quality of life. The approach of the current research was qualitative and specifically, the data strategy of the emerging foundation was used. The current research field included experts in the field of social issues. Sampling was done in a purposeful non-probability manner. The data collection tool was in-depth semi-structured interview. Finally, 16 of the research participants were interviewed until the theoretical data saturation was reached. The data analysis was also done by three-stage open, central and selective coding method. The findings of the research showed that favorable health status, high personal and social satisfaction, favorable economic and social situation, high level of individual independence, favorable social-environmental factors, favorable cultural factors, and favorable personal status can influence the quality of life in Kamijan city. To be as a result, these factors in a chain-like manner and in connection with the different contexts of the city of Komijan can successfully increase their quality of life in all its dimensions, and this requires paying attention to the concept of systematic quality in life, which should be comprehensive and all-round in the dimensions of life. Dig to reveal the true meaning of quality in life

کلیدواژه‌ها [English]

  • lived experience
  • modernism
  • quality of life
  • local discourse
منابع
احمدی، حبیب و اسلام، علیرضا (1388). بررسی عوامل اقتصادی و اجتماعی مرتبط با کیفیت زندگی مردم بیرجند. جامعه شناسی کاربردی، 4 (12)، 45-34.
آسایش، حسین (1390). سنجش کیفیت زندگی در یکصد شهر بزرگ جهان. مدیریت شهری، 2 (8)، 94-106.
اسماعیل‌زاده، حسن؛ صالح­پور، حمید و رشیدی، احمد (1394). تحلیل کیفیت زندگی شهری و رابطۀ آن با مشارکت شهروندان در امور شهری مورد شناسی: شهر نقده. جغرافیا و آمایش شهری منطقه­ای، 5 (17)، 227-246.  
امام جمعه، فرهاد (1395). جامعه­شناسی فرهنگی، تهران: انتشارات بهمن برنا.
باسخا، مهدی و عاقلی، حمیدرضا (1389). رتبه‏بندی شاخص‏های کیفیت زندگی در استان‏های کشور. رفاه اجتماعی، 37 (11)، 78-65.
باقری کشکولی، مهرداد و محمدی، رسول (1391). بررسی نقش سرمایه اجتماعی در نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده، مطالعه موردی شهر سردشت. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 9 (12)، 45-43.
بریمانی، امین؛ جعفری، شهرام و مسعودی، رضا (1393). سنجش و تحلیل کیفیت زندگی در نواحی روستایی (مطالعه موردی: دهستان مهبان، شهرستان نیک شهر). مطالعات برنامه­ریزی سکونتگاه های انسانی، 23 (22)، 65-56.
خادم­الحسینی، احمد و منصوریان، رضا (1389). سنجش کیفیت ذهنی زندگی در نواحی شهری (مطالعه موردی: شهر نورآباد، استان لرستان). مجله جغرافیا و مطالعات محیطی، 3 (6)، 113-97.
ذکایی، محمدسعید و روشن­فکر، پیام (1385). رابطه سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در محلات شهری، فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، 17 (21)، 59-41.
رضوانی، محمود (1388). توسعه و سنجش شاخص‏های کیفیت زندگی شهری (مطالعه موردی: شهر نورآباد). مطالعات و پژوهش‏های شهری و منطقه‏ای، 2 (11)، 77-65.
سرمد، زهره و بازرگان، عباس (1387). روش‏های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: انتشارات آگاه.
شیخی، محمد تقی (1397). بودجه و رفاه خانواده در شهر تهران: مطالعه­ای جامعه­شناختی از کیفیت زندگی خانواده. علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، 1 (19)، 54-38.
علی اکبری، اسماعیل و امینی، مهدی (1396). کیفیت زندگی شهری در ایران (1385 – 1365). رفاه اجتماعی، 5 (13)، 89-65.
علی بابایی، و باینگانی، مرتضی (1395). بررسی تأثیر اشکال سرمایه بر رضایت از زندگی (مطالعه جوانان شهرستان پاوه). پژوهش اجتماعی، 4 (12).
غفاری، غلامرضا و امیدی، رضا (1388). کیفیت زندگی شاخص توسعه اجتماعی. تهران: انتشارات شیرازه.
غیاثوند، الهام (1399)، تأثیر سرمایه اجتماعی بر کیفیت زندگی ساکنان محلات شهر.  فصلنامه مهندسین مشاور، 7 (13)، 113-93.
فنی، زهره (1394). سنجش کیفیت زندگی شهری با تأکید بر جنسیت، مطالعه موردی: شهر قروه. دوفصلنامه علمی ـ پژوهش‌های بوم شناسی شهری، 3 (10)، 103-92.
قربانی، رسول و تیموری، راضیه (1389). تحلیلی بر نقش پارک‏های شهری در ارتقای کیفیت زندگی شهری (استفاده از الگوی Seeking-Escaping نمونه موردی: پارک‏های شهری تبریز). پژوهش‏های جغرافیای انسانی، 8 (23)، 78-66.
کوکبی، افشین (1389). برنامه‏ریزی کیفیت زندگی شهری در مراکز شهری، تعاریف و شاخص‏ها. جستارهای شهرسازی، 12 (14)، 65-45.
گروسی، سعیده و نقوی، علی (1387). سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در شهر کرمان. رفاه اجتماعی، 30 و 31، 61-82.
مختاری، مرضیه و نظری، جواد (1389). جامعه‏شناسی کیفیت زندگی. تهران: انتشارات جامعه‏شناسان.
نوغانی، محسن (1387). کیفیت زندگی شهروندان و رابطه آن با سرمایه اجتماعی در شهر مشهد. دوفصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، 1 (9)، 65-43.
References
 
Das, D. (2008). Urban quality of life: A case study of Guwahati. Social indicators research, 88, 297-310.
Diner, E; Oishi, S. (2000). Money and Happiness: Income and subjective well-being. Cambridge: MIT press.
Doyle, L. H. (2003). Synthesis through meta-ethnography: paradoxes, enhancements, and possibilities. Qualitative Research, 3(3), 321-344.
Eckersley, R. (1999). Measuring well-being: Material progress and quality of life. In Keynote address to Made to Measure Conference Council of Social Service of NSW.
Marans, R. W. (2003, September). Modeling residential quality using subjective and objective indicators: Opportunities through quality-of-life studies. In Paper presented IAPS Methodologies in Housing Research Conference, Stocholm, Sweden.
Michalos, A, C. and associated. (2015). Determinants of health and the quality of
life in the Bella Coola Valley, Social Indicators Research, In press.
Shookner, M. (2014), The quality of life in Ontario, Ontario, Ontario Social Development Council.
Testa, M. A., & Simonson, D. C. (2015). Assessment of quality-of-life outcomes. New England journal of medicine, (13),840 -835.
Van Kamp I, Leidelmeijer K, Marsmana. (2003). Urban environmental quality and human well-beingtowards a conceptual framework and demarcation of concepts; a literature study. Landscape and Urban Planning ,5-18.
Walker, A. Wigfield, A. (2017). The social inclusion component of social quality, Amsterdam, EFSQ.
Woolcock, M. Narayan, D. (1999). Social capital: Implications for development
theory, Research and policy. The world bank observer, No. 15: 225-49.