تأملی در سینمای عباس کیارستمی از منظر نظریۀ هرمنوتیکی والتر بنیامین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه فلسفه هنر، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

3 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

10.22034/scart.2025.141232.1520

چکیده

والتر بنیامین متفکر و منتقد آلمانی، در مقالة «اثر هنری در عصر بازتولیدپذیری تکنیکی آن» بیان می‌کند اثر هنری در دورة معاصر با تأکید بر ارزش نمایشی بودنش کارکردهای جدیدی یافته که سینما بهترین نمونة آن است. فیلم بیش از هر رسانة دیگری می‌تواند توده‌ای شود. بنابراین، کل توده به مقام منتقد و تأویل‌گر ارتقا می‌یابد. از سوی دیگر، عباس کیارستمی، یکی از تأثیرگذارترین سینماگران جهان، همواره به‌نحوی فیلم‌هایش را می‌سازد که مخاطب در تأویل آنها مشارکت کند. این پژوهش در پی پاسخ به این مسئله است که چه نسبتی بین آراء والتر بنیامین و آثار کیارستمی در باب تأویل‌گرایی وجود دارد؟ پژوهش پیشِ رو به تشریح چارچوب فکری والتر بنیامین در باب نظریۀ تأویل‌گرایی و متناظر آنها در فیلم‌های کیارستمی می‌پردازد. هدف از این مطالعه توجه به تشابهات تواردی موجود در آرای بنیامین و چشم‌انداز سینمایی کیارستمی در باب تأویل‌گرایی است. این پژوهش نظری به روش توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای انجام شده‌است. نتیجه پژوهش بیانگر این است که در زمینة تأویل‌، وجوه مشترکی بین دیدگاه بنیامین و کیارستمی به‌طور متوارد مشاهده می‌شود که در آثار سینمایی کیارستمی متبلور شده‌اند، اما این امر مؤید الگوبرداری کیارستمی از بنیامین نیست. به زعم والتر بنیامین در تأویل پدیده‌های هنری می‌توان نگاه تازه‌ای به امور داشت و در پرتو آن، حقایق تازه‌ای از خلوت به جلوت می‌آیند. کیارستمی نیز ماهیت سینما را تأویل‌گرایانه می‌داند و معتقد است فیلم باید به‌گونه‌ای باشد که تماشاگر به آن معنا دهد. در واقع، درک بیننده به اندازة خود فیلم حائز اهمیت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A reflection on Abbas Kiarostami's cinema from the perspective of Walter Benjamin's hermeneutic theory

نویسندگان [English]

  • Parizad Sinaei 1
  • Amir Nasri 2
  • Ali Akbar Ahmadi Aframjani 3
1 Department of Philosophy of Art, Faculty of Law, Theology and Political Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Iran
2 Department of Philosophy, Faculty of Persian Language and Foreign Languages, Allameh Tabataba'i University, Iran.
3 Department of Philosophy, Faculty of Persian Language and Foreign Languages, Allameh Tabataba'i University, Iran.
چکیده [English]

Walter Benjamin, a German thinker from Frankfurt School, had a specific view on art. In "The work of art in the age of technical reproduction" he states that the work of art had a cult value in the past, however it has found new functions in modern era by emphasizing its exhibition value; cinema is a privileged instance. Movie can become a mass art comparing to any other art. Hence, the whole mass is promoted to the position of critic and interpreter. On the other hand, Abbas Kiarostami is an influential filmmaker who engages the spectators for his film's interpretation. This paper investigates the hermeneutics from the perspectives of Benjamin and Kiarostami separately. The objective of this study is to assess the possible similarities between them concerning hermeneutics. The study is conducted in a descriptive-analytical method using library resources. The results illustrate that according to Benjamin, "truth is the death of intention", so the author's intention is invalid and hermeneutics can reveal new truths. The same view can be generalized to artwork interpretation. Kiarostami insists on the hermeneutical nature of cinema and believes that the audience should give meaning to the film. He believes in an incomplete cinema that is completed by the viewer's creative imagination. Thus, after the end of the movie, we suddenly encounter many movies. The conclusion is that there are common aspects about hermeneutics between both views, but this would never mean that Kiarostami deliberately follows Benjamin's path.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Walter Benjamin
  • Kiarostami's cinema
  • hermeneutics
  • art interpretation
  • art audience

مراجع

آبلالی، دریس (1395). نشانه‌شناسی سینمای کیارستمی-چهار: سینمای غیاب؛ سینمای نگفتن. ترجمة حمیدرضا شعیری. کتاب هفتة خبر دربارة ادبیات، فرهنگ، ادبیات، هنر، جامعه و...، شماره 124، هفتة چهارم مهر 1395، صص 41-40.
آگامبن، جورج (1390). کودکی و تاریخ: دربارة ویرانی تجربه. ترجمة پویا ایمانی. تهران: نشر مرکز.
اسلامی، مازیار (۱۳۹۸). نظریه و توان تاریخی‌کردن شیء غیرتاریخی. روزنامة شرق. ۹ شهریور ۱۳۹۸.  https://www.sharghdaily.com/fa/tiny/news-787958
افراسیابی، حسین؛ ممبینی، سجاد (بهار و تابستان 1394). زیبایی‌شناسی انتقادی، تمثیل و گسست تاریخی از تجربة رنج؛ تأملی در فلسفة هنر والتر بنیامین. شناخت. پژوهشنامة علوم انسانی، شمارة 1/72، صص 50-31.
ایگلتون، تری (1397). والتر بنیامین یا به سوی نقدی انقلابی. ترجمة مهدی امیرخانلو و محسن ملکی. تهران: نشر مرکز.
بنیامین، والتر (1393). برگزیده مقالات والتر بنیامین. رویا منجم. تهران: نشر علم.
بنیامین، والتر (1393). خیابان یک‌طرفه. ترجمة حمید فرازنده. تهران: نشر مرکز.
بنیامین، والتر (1366). نشانه‌ای به رهایی. ترجمة بابک احمدی. تهران: انتشارات تندر.
جفرودی، مازیار، نیکویی، علیرضا (1391). والتر بنیامین: اصالت زبان و نقش آن در نقد و نظریة ادبی-هنری. ادب­پژوهی، 6 (21)، صص 87-63.
چاوشیان، سنا (شهریور 1393). روش‌شناسی مطالعة لحظة اکنون: منظومه و خاستگاه از دیدگاه والتر بنیامین. فصلنامة علوم اجتماعی، دورة 21، شمارة 65، صص 264-241.
چشایر، گادفری (1399). گفتگوهایی با عباس کیارستمی. ترجمة صالح نجفی. تهران: نشر لگا.
حسین­زاده، ابوالحسن؛ فیاض، ابراهیم و نادری، احمد (1402). تحلیل نشانه­شناختی گفتمانی سینمای سورئالیستی ایران؛ مورد مطالعه: فیلم­های هامون و خانه­ای روی آب. جامعه­شناسی فرهنگ و هنر، 5 (2)، 1-20.
رزنبام، جاناتان، سعیدوفا، مهرناز (1396). عباس کیارستمی. ترجمة یحیی نطنزی. تهران: نشر چشمه.
زختاره، حسن (۳۰ آذر ۱۳۹۶). تاریخ ادبی داستان؛ یک توهم، مجموعه مقالات اولین همایش ملی نقد متون و کتب علوم انسانی، جلد دوم «مبانی، روش و چشم­انداز نقد مطلوب»، صص 47-35.
زین­العابدینی، پیام و محمودی بختیاری، بهروز (1402). خاصگی رسانه سینما در عصر دیجیتال: قیاس تطبیقی سینمای گسترش­یافته و سینمای داستانگوی آمریکا. جامعه­شناسی فرهنگ و هنر. 5 (4)، 1-20.
سنجابی، آرش (1392). منقار باز پرنده: سینمای عباس کیارستمی. تهران: نشر کتاب آمه.
علیا، مسعود؛ صارمی، نسترن (مهر 1400). جستار در مقام روش از منظر لوکاچ و آدورنو، نشریة علمی متافیزیک، دورة 13، شمارة 32، صص 136-121.
فخریان لنگرودی، الهه (1401)، مراتب واسازی زبان و بیان در سینمای کیارستمی؛ مطالعة موردی: فیلم شیرین، کیمیای هنر، سال یازدهم، پاییز 1401، شمارة 44، 101-87.
فزونی، بابک (1395). بررسی بزرگی و محدودیت‌های سینمای عباس کیارستمی. ترجمة سیدمحمد آوینی. دوماهنامۀ تخصصی هنر شیوه، دی و بهمن 1395، صص 22-8.
فیاض، ابراهیم و بیچرانلو، عبدالله (1396). سینمای ملی ایران، رویکردی مردم­شناختی-ارتباطی، تهران: نشر سوره مهر.
کرونین، پال (1395). سر کلاس با کیارستمی. ترجمة سهراب مهدوی. تهران: نشر نظر.
کریمی، پریا؛ مختاباد امرئی، مصطفی؛ شاهچراغی، آزاده (1400). موقعیت زیبایی­شناختی و اجتماعی فضاهای سینمایی بر اساس نظریات والتر بنیامین. هنر اسلامی، 18 (44)، صص 407-391.
گادامر، هانس­گئورگ (مهر و آبان 1385). زیبایی­شناسی و هرمنوتیک. ترجمة مجید اخگر. کتاب ماه هنر، شمارة 97 و 98، صص 42-36.
لوییس، پریکلس (1384). والتر بنیامین در عصر اطلاعات: در باب امکانات محدود نقد افسون­زدایانة فرهنگ. ترجمة امیر احمدی آریان. فرهنگ و هنر بیناب، شمارة 9، صص 81-72.
منصوری، مسعود (1400). کیارستمی در «کایه دو سینما». تهران: نشر گیلگمش.
واعظی، احمد؛ مصلح فسایی، علی­اصغر؛ ریخته­گران، محمدرضا؛ حیدری، احمدعلی؛ ضیاءشهابی، پرویز (1384). میزگرد: هرمنوتیک، نامه فرهنگ، شمارة 58، صص 47-30.
References
Aufderheide, Pat (1995). Real Life is More Important than Cinema: An Interview with Abbas Kiarostami. Cinéaste, Vol. 21, No. 3, 31-33.
Benjamin, Walter (2008). The Work of Art in the Age of Its Technological Reproducibility and Other Writings on Media. London. England. The Belknap Press of Harvard University Press.
Benjamin, Walter (2011). Early Writings: 1910-1917. Tr. Howard Eiland and Others. Cambridge. Massachusetts: The Belknap Press of Harvard University Press.
Benjamin, Walter (1971). Mythe et Violence. Tra. M. De Gandillac. Paris: Denoël.
Benjamin, Walter; Arendt, Hannah (1999). Translated by Harry Zohn, Illuminations_ Essays and Reflections. Schocken Books. New York.
Cheshire, Godfrey (2000). How to Read Kiarostami. Cinéaste, Vol. 25, No. 4, 8-15.
Cowan, Bainard (December 1982). Walter Benjamin's Theory of Allegory. New German Critique, 109-122. DOI: 10.2307/487866
Ferris, David (1992). “Truth Is the Death of Intention”: Benjamin’s Esoteric History of Romanticism. Studies in Romanticism, 31(4), Walter Benjamin on Romanticism (Winter ,1992), 455-480. doi:10.2307/25600982
Ghorbankarimi, Maryam (Winter 2018). Transcending Cinema: Kiarostami’s Approach to Filmmaking. IranNamag, Volume 2, Number 4.
Hanssen, Beatrice (2006). Walter Benjamin and the Arcades Project (Walter Benjamin Studies Series). Continuum International Publishing Group.
Kambas, Chryssoula (1997). Esthétique et interprétation chez Walter Benjamin. Revue germanique internationale, 8. http://rgi.revues.org/641        
Loveluck, Benjamin (2011). The redemption of experience: On Walter Benjamin’s ‘hermeneutical materialism’. Philosophy and Social Criticism, 37(2), 167–188.
Rutsky, R. L. (2007), Walter Benjamin and The Dispersion of Cinema. Symplokē, Vol. 15, Nos. 1-2, ISSN 1069-0697, 8-23.
Sadegh-Vaziri, Persheng (Winter 2018). On the Borders of Documentary and Fiction in Kiarostami’s Homework and Close-Up. IranNamag, Persheng Sadegh-VaziriVolume 2, Number 4.
White, Joel. Online Presentation: Walter Benjamin's Idea of Tragedy and Trauerspiel: Einmaligkeit und Wiederholung. 
https://www.academia.edu/8430399/Walter_Benjamins_Idea_of_Tragedy_and_Trauerspiel_Einmaligkeit_und_Wiederholung
Wilkens, Matthew (Spring, 2006). Toward a Benjaminian Theory of Dialectical Allegory. New Literary History, Vol. 37, No. 2, Critical Inquiries, 285-298.
Yousefian Kenari, Mohammad Jafar; Mokhtabad, Mostafa (2010). Kiarostami’s Unfinished Cinema and its Postmodern
Reflections. Intl. J. Humanities, Vol. 17 (2): (23-37).
 

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار