تحلیل‌ الگوی پراکنش‌ فضایی‌ سینماهای کشور و ساماندهی‌ کالبدی آن با استفاده از سیستم‌ اطلاعات جغرافیایی‌

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، مدیریت راهبردی فرهنگی، دانشگاه علوم انتظامی امین

2 دانشجو دکتری مدیریت راهبردی فرهنگی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، قم، ایران

10.22034/scart.2025.140842.1476

چکیده

از جمله مسائل‌ مهمی که در‌ کشور به‌ چشم‌ می‌ خورد، عدم تعادل در نظام توزیع‌ و نارسایی‌ سیستم‌ خدمات فضاهای‌ فرهنگی‌ است‌. توسعه‌ ناهمگون و برنامه­‌ریزی‌ نشده و رشد سریع‌ جمعیت‌ را می­‌توان از دلایل‌ اصلی‌ بروز این‌ مشکل‌ به ‌شمار آورد. در جهت‌ افزایش‌ کارایی‌ این‌ فضاها توجه‌ به‌ ساماندهی‌ و توزیع‌ مناسب‌ ضروری‌ به‌ نظر می ­رسد. هدف این‌ پژوهش تحلیل‌ الگوی‌ پراکنش‌ فضایی‌ و مکان گزینی‌ سینماها در سطح‌ کشور از سال 1395 تا 1415 در افق بیست ساله می ­باشد. روش پژوهش از نوع تحلیل فضایی(GIS)‌ بوده که‌ ابتدا تحلیل‌های‌ فضایی‌ از جمله‌ بیضی‌ انحراف استاندارد، تحلیل‌ تراکم‌ و رشد جمعیت‌ بر روی‌ داده ­های‌ جمعیتی‌ مناطق‌ مختلف‌ انجام گرفته‌ و سپس‌ با استفاده روش­های‌ خودهمبستگی‌ فضایی‌ و روش­های‌ تحلیل‌ نزدیک­ترین‌ همسایه‌ و شاخص‌ موران، الگوی‌ پراکنش‌ فضایی‌ مراکز فرهنگی‌ در محدوده مورد مطالعه‌ مشخص‌ گردید. با استفاده از روش­های‌ تحلیل‌ پراکنش‌ فضایی‌ مراکز سینمایی در محدوده مورد مطالعه‌ مشخص‌ گردید. یافته ها و نتایج‌ به‌ دست‌ آمده از نقشه‌ وضع‌ موجود می ­توان دریافت‌ بیشترین‌ پراکنش‌ مکانی‌- فضایی‌ واحدهای‌ سینمایی‌ در تعداد 23 استان قرار دارند. همچنین نقشه‌­های‌ حاصل‌، نشان می­ دهد در سال 1395 جهت رسیدن به نرخ میانگین استاندارد وجود سینما، برای تمام استان­های کشور نیاز به احداث 30 سینما می­باشد؛ و عمده این نیاز، مربوط به استان­های خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان می ­باشد. همچنین در سال هدف 1415 با توجه به جمعیت برآوردی برای حفظ سرانه موجود نیاز به احداث 61 سینما خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the spatial distribution pattern of Iranian cinemas and their physical organization using the geographic information system

نویسندگان [English]

  • Mohammad Karim Hekmat Ara 1
  • Javad Jameri 2
1 Assistant Professor , Amin University of Police Sciences
2 PH. D. student of Cultural Strategic Management, Faculty of Strategic Management, Supreme National Defense University, Ghom, Iran
چکیده [English]

Among the important issues that can be seen in the country is the imbalance in the distribution system and the failure of the service systemof cultural spaces.Heterogeneous and unplanned development and rapid population growth can be considered asthe main reasons for this problem. In order to increase efficiency of these spaces,it seems necessary to pay attention to proper organization and distributionThe aim of this research is to analyze the pattern of spatial distribution and location of cinemas inthe country from 2016 to 2036 ina twenty-year horizon.The research method is of the spatial analysis type(GIS)that first spatial analysis including standard deviation ellipse, population density and growth analysis was performed on the population data of different regions and then using spatial autocorrelation methods and close analysis methods.The nearest neighbor and Moran's index, the pattern of spatial distribution of cultural centers in the studied area was determined. By using spatial distribution analysis methods, cinema centers were identified in the study area.The findings and results obtained from the map of the current situation can be found that the largest spatial-spatial distribution of cinema units is located in23provinces, also the resulting maps show that in2016,in order to reach the standard average rate of the existence of cinemas,30 cinemas need to be built for all the provinces of the country; And the majority of this need is related to the provincesof Khorasan Razavi and Sistan and Baluchistan.in the target year of 2036, according to the estimated population,61cinemas will be needed to maintain the existing per capita

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cinema
  • pattern
  • spatial distribution
  • organization
  • cultural exhibition
منابع   
اطهاری‌، کمال (1376). مقدمه‌­ای‌ به‌ رابطه‌ جامعه‌ و فضا. مجله‌ معماری‌ و شهرسازی‌، شمارة. 10
بحرینی‌، سید حسین‌ (1377). فرایند طراحی‌ شهری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
ﺗﻮﻓﻴﻖ، ﻓﻴﺮوز (١٣٨٥). ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‌‌رﻳﺰی در اﻳﺮان و ﭼﺸﻢ‌‌اﻧﺪاز آﻳﻨﺪه آن. تهران: ﻣﻮﺳﺴﻪ آﻣﻮزش و ﭘﮋوﻫﺶ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‌‌رﻳﺰی.
زبردست‌، اسفندیار (1380). کاربرد فرآیند تحلیل‌ سلسله­مراتبی در برنامه‌­ریزی‌ شهری‌ و منطقه­ای. نشریه‌ هنرهای‌ زیبا، 10، 13-21.
زیاری‌، کرامت‌­الله (1381). برنامه‌­ریزی‌ کاربری‌ اراضی‌ شهری‌. یزد: انتشارات دانشگاه یزد.
رهنما، محمد؛ ذبیحی، رحیم‌ (1390). تحلیل‌ توزیع‌ تسهیلات عمومی‌ شهری‌ در راستای‌ عدالت‌ فضایی‌ با مدل یکپارچه‌ دسترسی‌ در مشهد. فصلنامه‌ جغرافیا و توسعه، 23، 5-26.
حیدری‌، عبداﷲ؛ احدنژاد روشتی‌، محسن (1388). تحلیل‌ توزیع‌ فضایی‌ و مکان­یابی‌ فضاهای آموزشی‌ با استفاده از منطق‌ فازی‌ (مطالعه‌ موردی‌: مدارس ابتدایی‌ منطقه 2 شهر زنجان). همایش‌ ژئوماتیک‌ 88، تهران.
سعیدنیا، احمد (1383). کتاب سبز راهنمای‌ شهرداری­ها- کاربری‌ زمین‌ شهری. تهران: انتشارات سازمان شهرداری­ها و دهیاری­ها.
سوخته­سرایی، مختار (۱۳۹۸). ترسیم نقشه آمایش فرهنگی کشور؛ گامی برای اجرایی­شدن نقشه مهندسی. سایت شورای عالی انقلاب فرهنگی.
شانیان، علی‌ (1385). کاربرد تکنیک­های‌ تصمیم‌­­گیری‌ چندمعیاره در انتخاب راهبرد مناسب‌ جهت‌ اجرای‌ پروژه فناوری‌ اطلاعات. سازمان مدیریت‌ صنعتی‌ ایران.
شیرانی‌، حسین (1390). ساماندهی‌ مکان. تهران: انتشارات دانش­آفرین‌.
صالحی‌، رحمان؛ رضا علی‌، منصور (1383). ساماندهی‌ فضایی‌ مکان­های‌ آموزشی‌ مقطع‌ متوسطه‌ شهر زنجان به‌ کمک‌GIS  . فصلنامه‌ پژوهش­­های‌ جغرافیای‌ انسانی‌، 37 (1)،
صالحی‌واسکسی‌، احمد (1386). بررسی‌ شیوه­های‌ ساماندهی‌ کالبدی‌-فضایی‌ مراکز تجاری. پایان­نامه‌ دوره کارشناسی‌ ارشد شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت‌ مدرس.
عندلیب، علیرضا (١٣٨٠). نظریه پایه و اصول آمایش مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران. تهران: دوره عالی جنگ دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران، چاپ اول. قابل مشاهده در: https://www.gisoom.com/book/1254504
عسگری‌، علی (١٣٩٠). تحلیل‌های‌ آمار فضایی‌ باARC GIS . تهران: انتشارات سازمان فناوری‌ اطلاعات و ارتباطات شهرداری‌ تهران.
فرجی‌ سبکبار، حسنعلی‌ (1384). مکان­یابی‌ واحدهای‌ خدمات بازرگانی‌ با استفاده از روش تحلیل‌ سلسله­مراتبی .AHP مجله‌ پژوهش­های جغرافیایی، 125، 51-138.
کمانرودی‌، موسی‌ (1386). تعاریف‌ فرسودگی‌ و نظام مداخله‌. فصلنامه‌ اندیشه‌ ایرانشهر، 2 (9)،
میکائیلی‌، رضا (1383). تعیین‌ الگوی‌ مکان­یابی‌ فضاهای‌ آموزشی‌ شهر ساری‌ با استفاده از توانمندی­های GIS . پایان­نامه‌ کارشناسی‌ ارشد دانشگاه تربیت‌ معلم‌.
احدنژاد روشتی، محسن؛ مـولایی قلیچـی، محمد؛ جـوادزاده اقـدم، هادی؛ حــــاتمی، افشــــار (1391). تحلیل الگوی پراکنش فضایی مراکز آموزشی و ساماندهی مناسب کالبدی آن با استفاده از GIS (مطالعه موردی: منطقه 8 تبریز). فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی شهری، 3(8)، 1-18.
وزارت مسکن‌ و شهرسازی‌ (1367). مصوبه‌ مکان­یابی‌ مراکز خدمات شهری‌.
 
References
Cengiz، K، Ufuk، C، Ziya، U. (2003). Multicriteria supplier selection using fuzzy AHP. Logistics Information Management, 16.
Chou، T.، Lin، W.، Lin، C.، Chou، W.، and Huang، P. (2004). Application of the PROMETHEE technique to determine depression outlet location and flow direction in DEM. Journal of Hydrology, 287, 49-61.
Lee، Jay، Wong، David. W. S. (2001). Statistical analysis with ArcView GIS. John Wiley and Sons، New York, 135-137.
Makowski، M. (2002). Multi-object decision support including sensitivity analysis. Encyclopedia of life support, EOLSS publishers.
Opricovic, S., & Tzeng, G. H. (2004). Compromise solution by MCDM methods: A comparative analysis of VIKOR and TOPSIS. European journal of operational research, 156(2), 445-455.
Whitaker، R. (2001). Validation examples of the Analytic Hierarchy Process and Analytic Network Process. Creative Decisions Foundation, Pittsburgh, USA.