خوانش لاکانی رابطه خود و دیگری در سینمای آلفرد هیچکاک (مورد مطالعه: فیلم سرگیجه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری پژوهش هنر، دانشکده پژوهش های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان، ایران

2 دانشیار، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

10.22034/scart.2025.139723.1367

چکیده

آلفرد هیچکاک در فیلم سرگیجه در قالب داستانی تراژیک و عاشقانه، معنایی را برای سوژه انسانی و نحوه تحقق تصویر واقعی خود در دیگری به نمایش در می‌آورد. او فراتر از درگیری احساسی شخصیت‌‌ها، از جدال نیروهایی عظیم در تحقق تصویری که آدمی از خودش دارد، سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که این تصویر چگونه و از طریق چه خاستگاه‌هایی برساخت می‌شود. از سوی سوژه لاکانی نیز در ارتباط با مفقودی یافت ناشدنی و در طی ساحت‌های سه گانه تشکل می‌یابد. در این راستا اگو در بازتاب بیرونی خودش، تصاویر پیوسته دگرگون شونده‌ای را در انطباق با میل دیگری بزرگ رقم می‌زند. بر این اساس مواجهه اسکاتی با مادلین/ جودی بر طبق ساحت‌های سه گانه لاکانی مورد خوانش قرار گرفته و با بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی ، به خوانش و تفسیر بعد خیالی اگو و تحلیل جایگاه آدمی در تصویر واقعی خودش در دیگری پرداخته شده است. یافته‌های تحقیق مبین آن است که اسکاتی فراتر از عشق با مفهوم خود به مثابه ناسازه‌ای منطقی و در عین حال متناقض مواجه می‌شود و این چنین مخاطب را با دالی که سوژه زیر نفوذش قرار دارد؛ آشنا می‌کند. هیچکاک تجسم خیالی مادلین و نمادین جودی را ضرورت هستی اسکاتی می‌داند. این گونه هیچکاک دیگری را در شالوده تصویری که آدمی از خودش دارد، قرار می‌دهد و آن را از چیزی شخصی و منحصر به فرد به چیزی منطبق با میل دیگری تبدیل می کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Lacanian Reading of the Relationship between Self and Other in Alfred Hitchcock's Cinema (Case Study: Vertigo)

نویسندگان [English]

  • Elaheh Shams Najaf Abadi 1
  • Afsaneh Nazeri 2
1 PHD in Art Research, Faculty of Research Excellence in Art and Entrepreneurship, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Research Excellence in Art and Entrepreneurship, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده [English]

In Vertigo, Alfred Hitchcock presents a meaning for the human subject and how to realize his true image in the other in the form of a tragic and romantic story. Beyond the emotional conflict of the characters, he speaks of the struggle of enormous forces in realizing the image that a person has of himself and shows how and through what origins this image is constructed. From the Lacanian subject, it is also formed in connection with an unfindable loss and through three dimensions. In this regard, the ego, in its external reflection, creates constantly changing images in accordance with the desire of the great other. Accordingly, Scotty's encounter with Madeleine/Judy is read according to Lacan's three dimensions and, using the descriptive-analytical method, the imaginary dimension of the ego and the analysis of the place of the person in his true image in the other are studied. The findings of the research show that Scotty, beyond love, confronts his own concept as a logical and at the same time contradictory contradiction, and thus introduces the audience to the Doll under whose influence the subject is. Hitchcock considers the imaginary embodiment of Madeleine and the symbolic Judy as the necessity of Scotty's existence. In this way, Hitchcock places the other at the foundation of a person's image of himself, transforming it from something personal and unique to something in accordance with the desire of another.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jacques Lacan
  • Other
  • Three Orders
  • Hitchcock

مراجع

منابع   
بوتبی، ریچارد (1384). فروید در مقام فیلسوف، فراروانشناسی پس از لاکان. ترجمه سهیل سمی، تهران: ققنوس.
پیرکلرو، ژان (1385). واژگان لکان. ترجمه کرامت موللی، تهران: نی.
جانستون، ایدرین (1394). دانشنامه فلسفه استنفورد (32) ژاک لکان. ترجمه مسعود اولیا، ققنوس، تهران.
ژیژک، اسلاوی (1390). لاکان به روایت ژیژک. ترجمه فتاح محمدی،  زنجان: هزاره سوم.
ژیژک، اسلاوی (1388). وحشت از اشک­های واقعی؛ کریستف کسیلوفسکی بین نظریه و مابعد نظریه. ترجمه فتاح محمدی، زنجان: هزاره سوم.
ژیژک اسلاوی (1389). از نشانگان خود لذت ببرید! لاکان در هالیوود و بیرون از هالیوود. ترجمه فتاح محمدی، زنجان: هزاره سوم.
ژیژک اسلاوی (1386). لاکان- هیچکاک؛ آنچه می­خواستید درباره لاکان بدانید اما جرئت پرسیدنش از هیچکاک را نداشتید. ترجمه مازیار اسلامی، تهران: ققنوس.
ژیژک، اسلاوی (1396). کژ نگریستن. ترجمه مازیار اسلامی و صالح نجفیریال تهران: نشر نی.
فینک، بروس (1397). سوژه لاکانی بین زبان و ژویسانس. ترجمه محمد علی جعفری، تهران: ققنوس. 
موللی، کرامت (1383). مبانی روانکاوی فروید- لکان. تهران: نی.
موللی، کرامت (1388). مقدمه­ای بر روانکاوی لکان منطق و توپولوژی. تهران: دانژه.
هومر، شون (1388). ژاک لاکان. ترجمه محمدعلی جعفری و سید محمد ابراهیم طاهایی، تهران: ققنوس. 
 
References
Evans, D. (2006). An introductory dictionary of Lacanian psychoanalysis. Routledge.
Eyers, T. (2012). Lacan and the Concept of the'Real'. Springer.
Felluga, D. F. (2015). Critical theory: The key concepts. Routledge
Hobbs, P. (2004). The image before me. An Electronic Journal for Visual Culture. 
Olivier, B. (2004). Lacan’s subject: the imaginary, language, the real and philosophy. South African Journal of Philosophy, 23(1), 1-19.‏
Hendrix, J. S. (2019). The Imaginary and Symbolic of Jacques Lacan.‏
Huntjens, J. (2003). Vertigo: A vertiginous gap in reality and a woman who doesn't exist. Image [&] Narrative, 5
Hitchcock, A., Stewart, J., Novak, K., Geddes, B. B., Coppel, A., Boileau, P., & Herrmann, B. (1958). Vertigo. Universal Pictures.
Leonard, G. M. (1990). A Fall from Grace: The Fragmentation of Masculine Subjectivity and the Impossibility of Femininity in Hitchcock's" Vertigo". American Imago, 47(3/4), 271-291
- Lacan, Jacques.(1991). Le Séminaire. Livre IV. La relation d'objet, 19566-57. Ed. Jacques-Alain Miller. Paris: Seuil.
 Lacan, Jacques.(1977) Écrits: A Selection. Trans. Alan Sheridan. London: Tavistock Publications.
- Jacques Lacan. (1981). Anamorphosis, The Four Fundamental Concepts of Psycho-Analysis, trans. Alan Sheridan, New York: W. W. Norton & Company, Inc
Lacan, Jacques.(1966). Écrits. Paris: Seuil.
Lacan, Jacques.)1992). The Seminar. Book VII. The Ethics of Psychoanalysis, 1959-60. Trans. Dennis Porter. London: Routledge.
Lacan, Jacques.(1977). The Seminar. Book XI. The Four Fundamental Concepts ofPsychoanalysis, 1964. Trans. Alan Sheridan. London: Hogarth Press and Institute of Psycho-Analysis.
Lacan, Jacques. (1988). The Seminar. Book I. Freud's Papers on Technique, 1953-54. Trans. John Forrester. New York: Nortion; Cambridge: Cambridge University Press.
Lacan, Jacques. (2014). The Seminar of Jacques Lacan, Book X, Anxiety (1962-1963). (A.R. Price, Trans.). Polity Press.
Lacan, Jacques. (1978-1979). Seminar 26: Topology and Time, Draft translation by Dan Collins.
Lacan, Jacques. (2015). The Seminar of Jacques Lacan, Book VIII, Transference (1960-1961). (Bruce Fink, Trans.). Polity Press.
Lacan, J. (1956). Symbol and Language: The language of the self.
Murphie, A. (1998). I'm Not Joking—Lacanian Nostalgia Ain't What It Used to Be: On Everything You Always Wanted to Know About Lacan (But Were Afraid to Ask Hitchcock), edited by Slavoj Žižek. Film-Philosophy, 2(1).
Van der Merwe, P. L. (2010). Lacan and Freud: beyond the pleasure principle (Doctoral dissertation, Stellenbosch: University of Stellenbosch).  
Žižek, S. (2004). Is there a proper way to remake a Hitchcock film? Hitchcock: Past and Future, 257-74.
 Zizek, S. (2012). Interprets Hitchcock’s Vertigo in The Pervert’s Guide to Cinema (2006) in Film, Philosophy.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار