بازنمایی پدیده طلاق در سینمای بعد از انقلاب اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجو دانشگاه علامه طباطبائی

10.22034/scart.2026.142030.1599

چکیده

تحقیق حاضر با هدف مطالعه بازنمایی طلاق در سینمای ایران انجام شده است. لذا پرسش آن عبارت است از چگونگی بازنمایی تجربه طلاق خانواده ایرانی در 4 دهه سینمای ایران بعد از انقلاب اسلامی و همچنین بررسی تطورات این بازنمایی. در بخش نظری، نظریات بازنمایی و نشانه شناسی مورد توجه قرار گرفته است. روش مورد استفاده، روش تحقیق کیفی نشانه شناسی است. به طور هدفمند از هر دهه یک فیلم شاخص پرفروش در زمینه طلاق انتخاب شد، تا بتوانیم به پرسش هایمان پاسخ دهیم. بر این اساس فیلم های هامون(1368)، قرمز(1377)، جدایی نادر از سیمین(1389)، ناهید(1393) و زیر سقف دودی(1395)، نمونه های ما را تشکیل می دهند. در بخش یافته ها تقابل های بازنمایی شده در فیلم ها به روش سوسوراستخراج شده سپس با استفاده از رمزگان 5 گانه بارت فیلم ها ارزیابی شدند. همچنین با توجه به رویکرد بارت، دلالت های ایدئولژیک و اسطوره ای فیلمها استخراج شدند که عبارت بودند از : نظام حقوقی مرد سالار، اسطوره زن مدرن در برابر مرد سنتی، اسطوره زن قربانی و تزلزل اخلاقی مرد شرقی. مهمترین روند در تطور بازنمایی طلاق نیز شامل دغدغه اصلی فیلم در رابطه با طلاق، کمرنگ شدن مخالفت مردان با طلاق، اهمیت فرزندان، کمرنگ شدن رابطه عاشقانه میان زوجین، مقصر به بحران رسیدن رابطه زناشویی و کمرنگ شدن قبح طلاق می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

ازنمایی طلاق در سینمای بعد از انقلاب اسلامی ایران

نویسندگان [English]

  • somayeh shalchi 1
  • sahar siri 2
1 هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانشجو علمی دانشگاه علامه طباطبائی
چکیده [English]

تحقیق حاضر با هدف مطالعه بازنمایی طلاق در سینمای ایران انجام شده است. لذا پرسش آن عبارت است از چگونگی بازنمایی تجربه طلاق خانواده ایرانی در 4 دهه سینمای ایران بعد از انقلاب اسلامی و همچنین بررسی تطورات این بازنمایی. در بخش نظری، نظریات بازنمایی و نشانه شناسی مورد توجه قرار گرفته است. روش مورد استفاده، روش تحقیق کیفی نشانه شناسی است. به طور هدفمند از هر دهه یک فیلم شاخص پرفروش در زمینه طلاق انتخاب شد، تا بتوانیم به پرسش هایمان پاسخ دهیم. بر این اساس فیلم های هامون(1368)، قرمز(1377)، جدایی نادر از سیمین(1389)، ناهید(1393) و زیر سقف دودی(1395)، نمونه های ما را تشکیل می دهند. در بخش یافته ها تقابل های بازنمایی شده در فیلم ها به روش سوسوراستخراج شده سپس با استفاده از رمزگان 5 گانه بارت فیلم ها ارزیابی شدند. همچنین با توجه به رویکرد بارت، دلالت های ایدئولژیک و اسطوره ای فیلمها استخراج شدند که عبارت بودند از : نظام حقوقی مرد سالار، اسطوره زن مدرن در برابر مرد سنتی، اسطوره زن قربانی و تزلزل اخلاقی مرد شرقی. مهمترین روند در تطور بازنمایی طلاق نیز شامل دغدغه اصلی فیلم در رابطه با طلاق، کمرنگ شدن مخالفت مردان با طلاق، اهمیت فرزندان، کمرنگ شدن رابطه عاشقانه میان زوجین، مقصر به بحران رسیدن رابطه زناشویی و کمرنگ شدن قبح طلاق می باشد.

کلیدواژه‌ها [English]

  • بازنمایی
  • طلاق
  • نشانه‌شناسی
  • سینما
  • خانواده