تبیین مؤلفه‌های خوانش لوگوی هواپیمایی ایران ‌ایر به‌مثابه‌ی پیرامتن ماندگار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری پژوهش هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استاد، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

10.22034/scart.2025.143149.1695

چکیده

در روابط پیرامتنی یک برند، لوگوها از پیرامتن‌های گرافیکی مهم و تأثیرگذار به شمار می‌روند، چرا که نقشی متمایزکننده و دلالتگر دارند.  بیان تصویری لوگوی هواپیمایی ایران ایر به‌مثابه ی عنصری بصری که بر نمادهای فرهنگی خاصی دلالت می کند، واجد جایگاه مهمی در رمزگشایی از عناصر بومی با کارکرد پیرامتنی است. در این پژوهش ضمن تبیین مؤلفه های خوانش لوگوی هواپیمایی ایران ایر، رهیافتی کاربردی و عملی برای تحلیل متون گرافیکی به شکل عام و لوگو به شکلی خاص ارائه می شود. هدف پژوهش، خوانش لوگوی هواپیمایی ایران‌ایر به‌منظور کشف دلالت‌های معنایی آن بوده که از طریق مطالعه‌ی روابط پیرامتنی آن ممکن می‌شود. سؤال این است که چه مؤلفه‌هایی در خوانش لوگوی هواپیمایی ایران‌ایر آن را به یک پیرامتن ماندگار برای این برند تبدیل کرده است؟ روش تحلیل داده‌ها کیفی بوده و بر مبنای نظریة پیرامتنیت ژنت انجام می‌شود. به‌منظور خوانش پیکرة مطالعاتی، در مقالة حاضر فرآیندی چهار مرحله‌ای پیشنهاد می‌شود که پس از تشریح هر یک از مراحل، فرآیند پیاده‌سازی هر مرحله در مورد لوگوی هواپیمایی ایران‌ایر اجرا می‌شود. نتایج بیانگر آن است که مؤلفه‌های بصری، ماندگاری ذهنی، هماهنگی پیرامتن با متن، هویت فرهنگی، استیلیزه، هارمونی رنگی، تعادل بصری، تمایز، گویایی و صراحت و پویایی موجب ارتقا کیفیت بصری این لوگو شده است و استفاده از نماد شیردال به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین نمادهای قدرت و اقتدار ایران باستان، در طراحی لوگوی ایران‌ایر سبب ماندگاری و غنای محتوایی این پیرامتن گردیده و عمری بیش از نیم‌قرن به آن بخشیده است. این لوگو به‌مثابه‌ی یک پیرامتن آستانگی، بسیار قدرتمند عمل کرده‌ و با هویت بخشی و بازنمایی عناصر نمادین به یک پیرامتن ماندگار برای هواپیمایی ایران‌ایر تبدیل شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Elucidating the interpretative components of the Iran Air logo as permanent paratext

نویسندگان [English]

  • Zahra Farrokhi Rad, 1
  • Bahman Namvar Motlagh 2
  • Mohammad khazaie, 3
1 PhD Student of Art Research, Science and Research Branch, Islami Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
3 Professor, Faculty of Art, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In the paratextual relations of a brand, logos are considered important and influential graphic paratexts, because they play a distinctive and suggestive role. The visual expression of the Iran Air logo, as a visual element that denotes specific cultural symbols, has an important place in decoding native elements with a paratextual function. In this study, in addition to explaining the components of reading the Iran Air logo, a practical and applied approach is presented for analyzing graphic texts in general and logos in particular. The aim of the study is to read the Iran Air logo in order to discover its semantic implications, which is possible through the study of its paratextual relations. The question is, what components in reading the Iran Air logo have made it a lasting paratext for this brand? The data analysis method is qualitative and is based on Genette's paratextuality theory. In order to read the body of studies, this article proposes a four-stage process, which, after explaining each stage, is implemented in the case of the Iran Air logo. The results indicate that the visual components, mental permanence, coordination of the paratext with the text, cultural identity, stylization, color harmony, visual balance, distinction, expressiveness, clarity, and dynamism have improved the visual quality of this logo, and the use of the lion symbol, as one of the greatest symbols of power and authority of ancient Iran, in the design of the Iran Air logo has resulted in the permanence and richness of the content of this paratext, giving it a lifespan of more than half a century. This logo has acted very powerfully as a threshold paratext and has become a lasting paratext for Iran Air by providing identity and representing symbolic elements. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Paratextuality
  • Interpretation of Logo
  • Semantic Implications
  • Iran Air. Gérard
  • Genette

مراجع

منابع   
احمدی، بابک (1392). ساختار و تاویل متن.چاپ پانزدهم. تهران: نشر مرکز.
الیاسی، الهام؛ افشار مهاجر، کامران؛ شفیعی، زاهد (1397). شناخت دلایل بازطراحی لوگو در طول عمر برند. هنرهای تجسمی،  3 (23)، 52-41.
بارت، رولان (1394). اسطوره امروز. ترجمه: شیرین­دخت دقیقیان. چاپ هفتم. تهران: نشر مرکز.
برهان، محمدحسین بن خلف (1376). برهان قاطع. به کوشش محمدمعین. جلد چهارم. تهران: انتشارات امیرکبیر.
جابرانصاری، حمیده (1387). نمادشناسی گریفین و سیر تحولات فرمی آن در هنر پیش از اسلام. کتاب ماه هنر، 118.
دادور، ابوالقاسم؛ مبینی، مهتاب (1388). جانوران ترکیبی در هنر ایران باستان. تهران: نشر دانشگاه الزهرا.
دهخدا، علی اکبر (1377). لغت‌نامة دهخدا. جلد پانزدهم. تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
رحیمی جعفری، مجید؛ مختاباد امرئی، سید مصطفی؛ شعیری حمیدرضا (1391). ابرمتن‎ها و پیرامتن‎ها در سینمای ایران. نقد ادبی، 20 (5)، 120-99.
مالکی، دلارام؛ محمدی، رامونا؛ فهیمی، امیر ابراهیم (1403). تحلیل نشانه­شناختی عناصر بصری هنر پارچه بافی ایرانی در عصر صفوی. فصلنامه علمی جامعه­شناسی فرهنگ و هنر، 6 (4)، 131-141.
میرهاشمی، طاهره (1402). نشانه‌شناسی اجتماعی نمایشنامۀ «جعفرخان از فرنگ آمده»بر اساس نظریۀ پی­یر گیرو. فصلنامه علمی جامعه­شناسی فرهنگ و هنر، 5 (5)، 49-67.
نامور مطلق، بهمن؛ حسن‌زاده، حسام (1401). بیش‌متنیت ژنتی به‌مثابة رویکردی در خوانش متون تصویری،مطالعة موردی:لوگوی هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران. رهپویة هنر، 5 (1)، 25-17.  
نامورمطلق، بهمن (1386). ترامتنیت مطالعة روابط یک متن با دیگر متن‏ها. پژوهشنامة ادبیات و علوم انسانی، 56 (3)، 98-83.
نامورمطلق،بهمن ( 1395). بینامتنیت از ساختارگرایی تا پسامدرنیسم. تهران: انتشارات سخن.   
نوبل، یان؛ بستلی، راسل (1392). پژوهش دیداری. ترجمة سارا مطلوب. تهران: نشر هنر نو.
هال، جیمز (1387). فرهنگ نگاره‌ای نمادها در هنر شرق و غرب. ترجمة: رقیه بهزادی.چاپ سوم. تهران: فرهنگ معاصر.
 
References
Alessandri, S. (2015). Visual Identity: Promoting and Protecting the Public Face of an Organization. London: Routledge.
Andana, A., & Mahardika, H. (2017). Making sense of an airline’s logo makeover: The case of garuda Indonesia. In Competition and Cooperation in Economics and Business (pp. 149-155). Routledge.
Aronczyk, M. (2017). Portal or Police? The Limits of Promotional Paratexts. Critical Studies in Media Communication, 34(2), 119-111.
Brookey, R.& Gray, J. (2017). Not Merely Para. Critical Studies in Media Communicatio, 34 (2), 110-101.
Genette, G. (1997). Paratexts: Thresholds of interpretation. Cambridge: Cambridge University Press.
Genette, G. & Maclean, Marie. (1991). Introduction to the Paratext. New Literary History, (22) 2, 272-261.
Genette, G. (1997). Palimpsests: Literature in the second degree. United States University of Nebraska Press.
Graham, A. (2011). Intertextuality. London: Routledge.
Hackley, C.& Hackley, R. A. (2018). Paratextual Branding CCT 2018 final revised.  Consumer Culture Theory Conference. Denmark.
Huhne, M. (2015). Airline Visual Identity 1945-1975. Callisto Publishers GmbH.
Maden, D. (2013). The concept of brand culture: A qualitative analysis directed to Turkish airlines. Mediterranean Journal of Social Sciences, 4 (10), 42.
Thurlow, C. & Aiello, G. (2007). National Pride, Global Capital: A Social Semiotic Analysis of Transnational Visual Branding in The Airline Industry. Visual Communication, 6(3), 344-305.
 
Internet Resources:
URL1: http://onlogo.ir/filesDBs/imgIndexDB/2365_2139.jpg(1402/07/04)
URL2: http://www.photo-aks.com (1402/07/04)

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار